Stigli smo do sedam milijardi žitelja – u ponedjeljak se rađa jubilarni stanovnik. Najnaseljeniji kontinent je Azija, Indija pretiče Kinu

Svake godine svijet raste za 80 miliona ljudi - za zemlju veličine Njemačke. U ponedjeljak se zaokružuje broj od sedam milijardi stanovnika.

Formalnu objavu sedmomilijarditog žitelja zemlje, Ujedinjene nacije su propratile studijom „Stanje svjetskog stanovništva u 2011. godini“, u kojoj predviđaju da će u narednim decenijama rast biti još izrazitiji. Do 2050. godine biće nas najmanje 9,3 milijarde.

Od početka nove ere stanovništvo se uvećalo za više od 20 puta. Pre 2.000 godina bilo je 300 miliona ljudi. Prva milijarda je izbrojana 1800. godine, druga je stigla 1927, treća već 1959. godine. A onda je vrteška počela da se okreće sve brže. Dosta je onih koji se sjećaju 1974. godine, kada nas je bilo četiri milijarde, pa 1987, kada se broj popeo za milijardu više, da bi samo desetak godina kasnije, 1999. godine, na Zemlji živilo šest milijardi ljudi.

Najzaslužnija za eksploziju stanovništva posljednjih decenija je takozvana bejbi bum generacija pedesetih i šezdesetih godina prošlog vijeka. Rastu je, istovremeno, doprinio i produžetak životnog vijeka, koji se sa prosječnih 48 godina sredinom prošlog vijeka popeo na 68 u prvoj dekadi novog milenijuma. Smrtnost novorođenčadi pala je za gotovo dvije trećine.

Ali u posljednjim decenijama dolazi i do „novih običaja“. U ekonomski razvijenim zemljama dolazi do pada nataliteta. Umjesto prosječnih šestoro djece, žene rađaju znatno manje, pa je taj broj pao na 2,5 za posljednjih šest decenija. U najrazvijenijim zemljama rađa se još manje - ispod nivoa proste reprodukcije.

U najmanje razvijenim zemljama, s druge strane, natalitet je još relativno visok, više od četvoro dijece u prosjeku. Zato ne čudi što je najveći porast stanovništva zabilježen upravo u Africi, koja je milijardu prekoračila 2009. godine. Još jednu će dodati, kako se procijenjuje, do 2044. godine.

U ovom trenutku više od polovine planetarnog stanovništva, 4,2 milijarde, nastanjeno je u Aziji. Kina je i dalje najnaseljenija država sa 1,35 milijardi ljudi, sledi Indija sa 1,24 milijarde.

Predviđanja su da će ove dvije zemlje u budućnosti zamjeniti mjesta. Očekuje se da će u Kini broj stanovnika da opadne na 1,3 milijarde do 2050. godine, dok će Indija da stigne do 1,7 milijardi deceniju kasnije. Trenutno, dve najnaseljenije države čine više od trećine svjetskog stanovništva.

SAD su, poslije Kine i Indije, najnaseljenije, sa nešto više od 312 miliona stanovnika. Četvrta je Indonezija sa 238 miliona, pa Brazil sa 195 miliona.

Evropa, sa 733 miliona ljudi, čini deseti dio planetarnog stanovništva. Njena najnaseljenija zemlja je Rusija - oko 143 miliona ljudi. Tokom poljoprivredne i industrijske revolucije naglo se smanjio broj smrtnosti djece u Evropi, a rast populacije na Zapadu se ubrzao uvođenjem vakcinacije i poboljšanjem zdravstvene zaštite tokom 19. vijeka. U najvećem dijelu Zapadne Evrope, međutim, natalitet se godinama smanjuje.

Porast od preko 220.000 stanovnika dnevno rađa nove mogućnosti za planetu, ali i velike izazove. Dok sve više ljudi živi duže i u boljem zdravlju, povećava se jaz između bogatih i siromašnih.

Početkom milenijuma jedan procenat svjetskog stanovništva posjedovao je 40 odsto globalnog bogatstva. Tri najbogatije osobe posjeduju više nego 48 najsiromašnijih zemalja zajedno. Blizu polovine stanovnika supsaharske Afrike živi u ekstremnom siromaštvu. Više nego ikada je gladnih i žednih.

Naučnici se slažu da ekspanzija broja stanovnika i korišćenje prirodnih resursa, koji je prate, predstavljaju pretnju ekosistemu.

A njih je sve više u gradovima. U svijetu je preko 20 gradova sa po 20 i više miliona stanovnika, od toga polovina u Aziji. Najnaseljeniji je Tokio, sa preko 34 miliona ljudi. U SAD su najmnogoljudniji Njujork i Los Anđeles sa 22, odnosno 18 miliona stanovnika. Najnaseljeniji u Evropi su London, Pariz, Moskva i Istanbul, koji se pruža na dva kontinenta, svi sa preko 10 miliona stanovnika.

Mladi ispod 25 godina čine gotovo polovinu, tačnije 43 procenta stanovnika svijeta. Oni nose ključ budućnosti, odrediće budućnost svijeta svojom (ne)sposobnošću da nađu mjeru između strelovitog rasta ljudske populacije i mogućnosti planete da to izdrži.

(www.rsplaneta.com / Vecernje Novosti)